Onderzoek

Waar AI het bewijs over je merk vandaan haalt

We stelden ChatGPT en Gemini dezelfde 12 vragen over 25 bekende Nederlandse merken. Eén keer uit het geheugen, en één keer met zoeken op internet. In 1.200 antwoorden keken we naar twee dingen: welke pagina's AI als bewijs citeert, en waar het geheugen afwijkt van wat het web nu zegt.

Door Ramon Eijkemans, trueroot. Gemeten op 2 oktober 2026.

De korte versie

  1. AI gebruikt je eigen site het meest. Als AI zocht, citeerde 85% van de antwoorden minstens één pagina van de eigen site van het merk.
  2. Maar bijna nooit alleen de over-ons-pagina. 73% van de antwoorden citeerde helemaal geen over-ons-pagina.
  3. Elke vraag heeft eigen bewijs. Vragen over wie je bent leunen op over-ons-pagina's en Wikipedia. Vragen over vertrouwen leunen op reviewsites en op je eigen klachten- en klantenservicepagina's. Vragen over prijs leunen op je eigen aanbod- en prijspagina's.
  4. Het geheugen loopt achter op de feiten die alleen jij kunt vaststellen. Over wie een bedrijf leidt of bezit, week één op de drie antwoorden uit het geheugen af van wat het web nu zegt. Meestal een oude CEO of een oude eigenaar.
  5. Zoeken is geen vanzelfsprekendheid. ChatGPT zocht bij 84% van de vragen, Gemini bij 51%. De andere helft beantwoordde Gemini uit het geheugen.

Samen is dit het argument voor een evidence architecture: begin bij je eigen site, laat één pagina helder zeggen wie je bent (de True Root), en geef elke andere claim zijn eigen bewijs.

Waarom we dit deden

Steven Wilson-Beales bekeek 4.003 AI-antwoorden over nieuwsuitgevers. In 76% daarvan stond geen enkele over-ons-pagina tussen de bronnen. Het bewijs hing af van de vraag: over-ons-pagina's voor wie een uitgever is, prijspagina's voor wat hij waard is, en pagina's over standaarden en correcties voor of hij te vertrouwen is.

Wij wilden weten of dat ook buiten het nieuws geldt. Dus stelden we dezelfde soort vragen over banken, winkels, luchtvaartmaatschappijen, telecombedrijven en meer.

Hoe we gemeten hebben

25 bekende Nederlandse merken in acht sectoren. Per merk 12 vragen in het Nederlands: drie voor elk van vier claims die een merk maakt.

ClaimWat we vroegen
Wie je bentWat is [merk]? · Van wie is [merk] en wie staat er aan het hoofd? · Sinds wanneer bestaat [merk] en waar is het gevestigd?
VertrouwenIs [merk] betrouwbaar? · Hoe gaat [merk] om met klachten? · Wat zeggen klanten over [merk]?
WaardeKrijg je bij [merk] waar voor je geld? · Hoe zitten de prijzen bij [merk] in elkaar? · Waarom zou ik voor [merk] kiezen en niet voor [concurrent]?
ExpertiseWaar is [merk] goed in? · Wie zijn de experts bij [merk]? · Hoe gaat [merk] te werk?

We stelden elke vraag twee keer, aan ChatGPT en aan Gemini. Eén keer zonder zoeken, zodat het antwoord komt uit wat het model in zijn training leerde. En één keer met zoeken, zodat het model dingen kan opzoeken en zijn bronnen noemt. Samen 1.200 antwoorden.

Daarna deelden we elke geciteerde bron in. Is het een pagina op de eigen site van het merk, of ergens anders? En wat voor pagina is het: een over-ons-pagina, een prijspagina, een klachtenpagina, een reviewsite, Wikipedia, het nieuws? Twee taalmodellen deden die indeling, en een derde besliste waar ze het oneens waren. Een over-ons-pagina is hier elke pagina over de organisatie zelf. Of het een goede is, is een andere vraag.

Tot slot legden we elk antwoord uit het geheugen naast het antwoord met zoeken op dezelfde vraag, en keken of ze hetzelfde zeggen.

SectorMerken
EnergieEneco
FinanciënABN AMRO, ING, Nationale-Nederlanden, Rabobank
Industrie en techAdyen, ASML, Philips, TomTom
MediaNOS, RTL Nederland, Talpa Network
RetailAlbert Heijn, Coolblue, HEMA, Jumbo, Wehkamp
TelecomKPN, Odido, Ziggo
ReizenCorendon, KLM, Landal GreenParks, NS
Zakelijke dienstenRandstad

Hoe vaak AI iets opzocht

Met zoeken aan beslist een model zelf of het zoekt. ChatGPT deed dat bij 252 van zijn 300 vragen (84%). Gemini bij 153 van de 300 (51%). Alleen antwoorden die zochten noemen bronnen: 405 antwoorden met samen 1.829 bronnen. Daar gaan de uitkomsten hieronder over.

Je eigen site komt eerst

In 85% van de antwoorden met bronnen was minstens één bron de eigen site van het merk. Bij vragen over wie je bent was dat 91%, over waarde 87%, over expertise elk antwoord. Bij vertrouwen lag het lager: 68%.

Aandeel van alle bronnen per claim

Over-ons-pagina's Andere eigen pagina's Ergens anders

Wie je bent 24% · 24% · 52%
Vertrouwen 1% · 39% · 60%
Waarde 2% · 52% · 46%
Expertise 12% · 62% · 26%
Alle claims 8% · 45% · 47%

Maar zelden alleen de over-ons-pagina

73% van de antwoorden met bronnen citeerde geen over-ons-pagina. Wilson-Beales vond 76% bij nieuwsuitgevers. Over-ons-pagina's deden er wel toe bij één claim: wie je bent. Daar citeerde 63% van de antwoorden er een, en waren over-ons-pagina's 24% van alle bronnen.

ClaimAntwoorden met bronnenCiteren eigen siteCiteren een over-ons-paginaOver-ons-pagina's in alle bronnen
Wie je bent9991%63%24%
Vertrouwen12668%5%1%
Waarde9987%8%2%
Expertise81100%42%12%
Alle claims40585%27%8%

Elke claim heeft eigen bewijs

Wat elke claim draagt, als aandeel van al zijn bronnen:

ClaimMeest geciteerde soorten bron
Wie je bentOver-ons-pagina's 24% · encyclopedieën zoals Wikipedia 19% · nieuwsmedia 13% · eigen nieuws van het merk 11% · bedrijfs- en beleggersinformatie 10%
VertrouwenReviewsites 33% · eigen klantenservice- en klachtenpagina's 25% · toezichthouders en andere officiële instanties 8% · eigen beleid en voorwaarden 8% · consumententests 7%
WaardeEigen aanbod- en prijspagina's 30% · eigen klantenservicepagina's 10% · consumententests 10% · vergelijkingssites 9% · nieuwsmedia 7%
ExpertiseEigen pagina's over mensen 14% · eigen advies en content 12% · over-ons-pagina's 12% · eigen aanbodpagina's 11% · eigen klantenservicepagina's 9%

De meest geciteerde bronnen van buiten: Wikipedia bij wie je bent (71 keer), Trustpilot (97 keer) en de Consumentenbond (36 keer) bij vertrouwen, en weer de Consumentenbond bij waarde (48 keer).

Dat is het patroon dat Wilson-Beales vond, nu buiten het nieuws:

Wilson-Beales (nieuwsuitgevers)Dit onderzoek (25 merken, 8 sectoren)
Antwoorden zonder over-ons-pagina76%73%
Wie je bent: over-ons-pagina's in het bewijsongeveer een kwart24%
Waarde: prijs- en aanbodpagina's in het bewijsongeveer een derde30%
Vertrouwen: wat het draagtstandaarden, correcties, hoe het werk gedaan wordtreviewsites, eigen klachten- en klantenservicepagina's, eigen beleid, toezichthouders

In elke sector hetzelfde beeld

Het patroon geldt in elke sector. Het aandeel antwoorden zonder over-ons-pagina loopt van 61% (media) tot 77% (energie, en industrie en tech). Energie en zakelijke diensten hebben elk één merk; lees die rijen dus voorzichtig.

SectorAntwoorden met bronnenCiteren eigen siteGeen over-ons-pagina
Energie1794%77%
Financiën6489%75%
Industrie en tech6082%77%
Media5476%61%
Retail8085%75%
Telecom5385%72%
Reizen6189%74%
Zakelijke diensten1681%75%

Wat AI onthoudt, loopt vaak achter

We vergeleken elk antwoord uit het geheugen met het antwoord met zoeken op dezelfde vraag. Bij vertrouwen en waarde kwamen ze meestal overeen: 92% en 91%. Bij wie je bent weken ze in één op de drie gevallen af (32%).

ClaimHetzelfdeWijkt afGeheugen weet het niet
Wie je bent67%32%1%
Vertrouwen92%8%0%
Waarde91%8%1%
Expertise65%22%12%

Bijna elk verschil bij wie je bent ging over wie het bedrijf leidt of bezit. Een paar voorbeelden:

MerkUit het geheugenMet zoeken
TomTom, CEOHarold GoddijnMike Schoofs
Albert Heijn, CEOJolanda Jansen (ChatGPT), Marit van Egmond (Gemini)Margaret Versteden-van Duijn
Jumbo, CEOPeter van Erkel (ChatGPT), Ton van Veen (Gemini)Jesper Højer
Eneco, CEOAs Tempelman (ChatGPT)Martijn Hagens
HEMA, eigenaarMississippi Ventures (familie Van Eerd) en Parcom, 50/50familie Van Eerd, volledig
Wehkamp, eigenaarParcom (ChatGPT), Apax Partners (Gemini)Omoda Brands
RTL Nederland, eigenaarRTL Group, overname door DPG Media loopt nog (Gemini)DPG Media
Ziggo, eigenaarLiberty Global en Vodafone, 50/50 (ChatGPT)alleen Liberty Global

Een verschil bewijst niet dat het geheugen fout zit: ook een antwoord met zoeken kan fout zijn. Maar het geheugen staat vast op het moment dat een model getraind werd, en het web niet. En Gemini beantwoordde de helft van de vragen uit het geheugen.

Wat dit betekent: begin bij je eigen site

  1. Je eigen site is het bewijs dat AI het meest gebruikt. Als AI iets over je opzoekt, komt het meestal op je eigen site uit: voor wie je bent, voor wat je kost en voor wat je weet. Daarmee is je site de plek waar je dingen recht kunt zetten. En het beginpunt is de pagina die helder zegt wie je bent: de True Root.
  2. Eén pagina is niet genoeg. De over-ons-pagina draagt een kwart van het bewijs voor wie je bent, en bijna niets voor vertrouwen of prijs. Elke claim heeft eigen bewijs nodig: klachten- en klantenservicepagina's en helder beleid voor vertrouwen, duidelijke aanbod- en prijspagina's voor waarde, pagina's over je mensen en je werk voor expertise. Gelinkt vanuit de root, en met hetzelfde verhaal. Dat is de evidence architecture.
  3. Houd de feiten die alleen jij kunt vaststellen actueel, overal. Het geheugen loopt achter op wie een bedrijf leidt en bezit, en Gemini zoekt het vaak niet op. De juiste feiten moeten dus op je site staan, en op de plekken waar de modellen van leren: Wikipedia, registers, sites met bedrijfsinformatie.
  4. Vertrouwen wordt elders bepaald, maar je kunt het voeden. Een derde van het bewijs voor vertrouwen komt van reviewsites. Je eigen klachten- en klantenservicepagina's zijn de op één na grootste bron. Publiceer hoe je met klachten omgaat, en het model heeft iets van jou om naast de reviews te citeren.

De source grader maakt hier een checklist van 67 bronnen van, in de volgorde die werkt: eerst je eigen site, dan de kopieën ervan, dan wat anderen schrijven.

Wat dit onderzoek niet laat zien

  • 25 merken, op één dag (2 oktober 2026), met vragen in het Nederlands. Een ander moment of andere merken kunnen andere getallen geven.
  • Twee modellen: ChatGPT en Gemini. Gemini zocht maar bij de helft van de vragen, en heeft dus minder bronnen.
  • Taalmodellen deelden de bronnen in en vergeleken de antwoorden, met twee modellen en een derde waar die het oneens waren. Dat is consequent, niet foutloos.
  • Een verschil tussen geheugen en zoeken bewijst geen fout. We hebben niet beoordeeld welk antwoord klopt.
  • Het onderzoek laat zien welke pagina's AI citeert. Het laat niet zien dat een extra pagina tot meer citaties leidt.

Waar haalt AI het bewijs over jou vandaan?

Een trueroot-audit doet dit onderzoek voor jouw merk: de vragen, de bronnen per claim, waar het bewijs ontbreekt en waar het geheugen achterloopt.

Vraag een audit aan →